Mostrando entradas con la etiqueta klima-aldaketa. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta klima-aldaketa. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de abril de 2021

Eguraldia eta umorea, bateragarri

 Askotan entzun dugu gure umorea eguraldiaren eta tenperaturaren araberakoa dela, baina hau, egia, edo mitoa da?

Izatez, gizakia, egonkortasun klimatiko bat bilatzeko prestatuta dago. Ondorioz, aldaketa klimatiko bortitzak gertatzen direnean, pertsonen orgnismoan desegonkortasunak sortzen ditu. Aldaketa hau, normalean, animoan atzematen da, baina kasu gutxi batzuetan ere ohikoa da depresioaren sintomak pairatzea. Honi, TAE deritzo; trastorno afectivo estacional hain zuzen, eta aldaketa klimatikoen ondorioz umorean sortzen diren aldaketei lotutako depresio mota bat da.


Adituek egiaztatu dute eguzki-izpiek momentuan hobetzen duela pertsonen animoa, eta hau TAE-a sufritzen dutenez gain beste depresio mota batzuk pairatu dituztenetan ere aztertu eta egiaztatu da.



Beroak eta eguzkiak umore ona trasmititzen digu, eta umore atseginago batean egoten zein irribarretsuago egoten laguntzen gaitu. Tenperatura beroak eta eguzki izpiek antsietate maila jasi eta pentsamendu positiboak handitzen dituela frogatu da. Aitzitik, hezetasun handiak, kotzentrazioa oztopatu eta itolarria areagotzen ditu.


Halaber, muturreko tenperaturak gure animoak larriki eragin dezakeela ere baieztatu da. Muturreko tenperaturak estresa handtu eta egoera bortit zein gatazkatsuak areagotea eragin dezake.Gizakiarentzat, beraz, tenperatura maila egokiena epela da.


Ondorioz, esan dezaket, eguzkitan denbora pasatzeak ongiatean eragiten duela. Eguzkia beraz, antidepresibo natural bat da gizakiaren D Bitaminan eta Serotoninan duen eraginaren ondorioz.


Leire Perlines Apalategi

martes, 30 de marzo de 2021

Baleen garrantzia klima-aldaketan



Baleek, itsasoaren begia izateaz gain, ekosistemetan funtsezkoa den funtzio ekologiko bat betetzen dute. Egindako ikerketa baten arabera, badirudi baleek aldaketa klimatikoa geldiarazten laguntzen dutela, baita hil ondoren ere; izan ere, hilotzak lur ozeanikoetara erortzen dira. Horrela, planetaren tenperatura erregularizatzen lagundu dezakete; izan ere, baleek karbonoa gordetzen dute barruan, itsas azaletik sakonera transferitzen dena.


Baleen hilotzak ez dira planetari laguntzen dioten bakarrak. Bizirik dagoen baleak gorotz tonak sortzen ditu bere bizi-funtzioen artean. Gorozki horiek baldintza egokiak sortzen dituzte fitoplaktonaren hazkunderako, eta planetako CO2aren % 40a ere harrapatzen dute. 


Baina albiste positiboekin batera, beti izaten da negatiboren bat. Izan ere, baleen ehizak ez du etenik. Mundu osoan helburu komertzialetarako egiten den baleen arrantzak eta ehizak kate naturala hausten du eta bere onurak erabat ezabatzen ditu.


Baleak ozono-geruzarako gas kaltegarria harrapatzeko sare natural bat izan litezke. Baleak ehizatzeak planetari dakarkion kalte guztia azpimarratu beharko litzateke. Larrialdi klimatikoa benetakoa da, eta izenak berak dioen bezala, larrialdi bat da eta salbatu gaitzakeena hiltzen ari gara. Etorkizuna saihestezina da, eta gure esku dago salbatzea.


 Jon Gañan Mayoral